Rzeczpospolita Krakowska powstała do wnętrza 1815 do wnętrza wyniku uchwały kongresu wiedeńskiego. Inicjatorem jej utworzenia był imperator Aleksander I, który w środku toku pertraktacji wśród trzema mocarstwami rozbiorowymi zaproponował transformacja Krakowa plus Torunia w środku wolne miasta. Toruń nareszcie został przekazany Prusom, zaś Kraków z okolicami przekształcono do wnętrza "wolne, niepodległe oraz ściśle neutralne" państwo wobec opieką Rosji, Austrii również Prus.
Nowemu państwu nie przyznano prawa prowadzenia własnej polityki zagranicznej – jego transakcje miały być wyrazicielem trzy mocarstwa opiekuńcze. Państwa te zobowiązały się do wieczystego szanowania neutralności Wolnego Miasta plus niewprowadzania na jego terytorium swych wojsk wobec żadnym pozorem. W zamian Kraków proch kablować szpiegów oraz dezerterów zbiegłych na jego terytorium. Formalną datą ogłoszenia państwa był 18 października 1815, który obchodzono później w charakterze wolny dzień państwowe. W 1846 zostało zlikwidowane.