Było to autonomiczne księstwo wchodzące do wnętrza zbiór Prus (pozostające ułożenie ciała Związkiem Niemieckim) powstałe na mocy kongresu wiedeńskiego, mające zaspokoić narodowe ambicje Polaków.
Po powstaniu listopadowym wewnątrz Królestwie Polskim, popartym wskroś Poznaniaków, swoboda Księstwa została zawężona wewnątrz 1831, i po powstaniach wielkopolskich z 1846 dodatkowo 1848 szczerze zniesiona.
Administracja pruska zmieniła nazwę na Prowincja Poznańska (Provinz Posen), natomiast wewnątrz użyciu społeczeństwa wciąż pozostawała imię Wielkie Księstwo Poznańskie (choć polskie elity polityczne też używały nowej nazwy), imię ta pozostała wewnątrz pełnej tytulaturze królów Prus oraz od tego czasu cesarzy niemieckich aż do abdykacji Wilhelma II.